Veiligheidsgordel niet altijd verplicht

Hoewel de gordelplicht voor vorkheftrucks al ruim dertien jaar van kracht is, zijn er nog steeds onduidelijkheden over de voorschriften. Dat blijkt uit vragen die de Forklift Driversclub regelmatig ontvangt. Tijd om de zaken nog eens helder op een rij te zetten.

Al meer dan dertien jaar – sinds 5 december 2002 – geldt voor álle heftrucks dat ze voorzien moeten zijn van een kantelbeveiliging. Althans, voor alle heftrucks zónder gesloten cabine. Bij een gesloten cabine is zo’n kantelbeveiliging niet nodig. Het doel van de beveiliging (voorkomen dat de chauffeur bekneld raakt als de truck onverhoopt mocht kantelen) wordt dan immers door de cabine zelf al verwezenlijkt.

Gordel of hekje?

Als de truck echter geen gesloten cabine heeft, is een kantelbeveiliging dus verplicht. In de meeste gevallen wordt er dan gekozen voor een veiligheidsgordel. Maar er zijn meer middelen die ervoor zorgen dat je als chauffeur veilig binnen de contouren van de truck blijft als deze kantelt. De heftruck kan bijvoorbeeld ook worden voorzien van beschermhekjes of -beugels. Deze bieden als extra voordeel meer bewegingsvrijheid tijdens het werk.

Wetgeving

Zowel veiligheidsgordels als beschermhekjes voldoen aan de wettelijke eisen die zijn vastgelegd in het arbeidsbesluit (artikel 7.17a lid 4). Hierin staat dat een mobiel intern transportmiddel voorzien moet zijn van “een systeem dat voorkomt dat de chauffeur bij kanteling bekneld kan geraken onder de heftruck”.

Verplichting niet voor reachtruck

Dit voorschrift geldt echter niet voor álle mobiel intern transportmiddelen. Voor reachtrucks zijn gordels of beugels bijvoorbeeld niet verplicht. Het verschil zit ‘m in het beknellingsrisico in combinatie met de bouw van de truck.

Een heftruck heeft een zogeheten ‘frontzit’ (als chauffeur zit je in de rijrichting) en is van twee kanten toegankelijk. Bij onvakkundig gebruik kan de truck zowel voorwaarts als zijwaarts kantelen. Bij een zijwaartse kanteling heb je als chauffeur automatisch de onbedwingbare neiging om via de lage zijde weg te springen. Dit is dezelfde zijde waarop de truck kantelt, waardoor het levensgrote risico ontstaat dat je onder de truck terecht komt. Vandaar dat een kantelbeveiliging (gordel of beugel) hier verplicht is.

Fysiek onmogelijk

Op een reachtruck zit je als chauffeur daarentegen dwars op de rijrichting. Bovendien is een reachtruck slechts van één kant toegankelijk; de achterzijde. Deze achterzijde is echter nooit de kant waarop de truck zal kantelen. En precies daarom is een gordel of beugel op een reachtruck niet verplicht. Het is immers fysiek onmogelijk dat je als chauffeur bekneld raakt onder een kantelende reachtruck.